Lavabo tıkanıklığı çoğu zaman sifonda veya gider ağzına yakın bölümde biriken saç, sabun kalıntısı ve kireçten kaynaklanır. Bu tür tıkanıklıkları genellikle lavabo pompası kullanarak ya da sifonu söküp temizleyerek evde açabilirsiniz. Sorun bu yöntemlerle çözülmüyorsa tıkanıklık duvarın içindeki hatta olabilir ve profesyonel ekipman gerekir.
Lavabo neden tıkanır?
Banyo lavabolarında en sık rastlanan neden, saçın sabun ve diş macunu kalıntılarıyla birleşerek yoğun bir tıkaç oluşturmasıdır. Kireçli suyun bulunduğu evlerde bu birikim zamanla sertleşir ve borunun iç çapını daraltır. Mutfak evyelerinde ise tıkanıklığın başlıca kaynağı yağ ve yemek artıklarıdır; bu konuyu mutfak giderinin neden tıkandığını anlattığımız yazıda ayrıca ele aldık. Küçük plastik kapaklar, pamuklu çubuklar veya takılar gibi yabancı cisimler de gider ağzından kaçıp sifonda takılabilir.
Tıkanıklık genellikle aniden değil, yavaş yavaş gelişir. Suyun lavaboda her zamankinden uzun süre beklemesi, giderden gelen guruldama sesi ve hafif bir çürük kokusu ilk işaretlerdir. Bu aşamada müdahale etmek çok daha kolaydır; tamamen tıkanmış bir gider ise hem daha fazla uğraş gerektirir hem de sifon bağlantılarında sızıntıya yol açabilecek basınç yaratır. Lavabonun taşma deliğinin de zamanla kirlendiğini ve koku kaynağı olabileceğini unutmayın.
Başlamadan önce
- Lavabonun altındaki alanı boşaltın ve yere havlu serin; sifon söküldüğünde içindeki kirli su dökülecektir.
- Eldiven kullanın. Gider suyu bakteri içerebilir.
- Daha önce lavaboya kimyasal gider açıcı döktüyseniz, pompa kullanmayın ve sifonu sökmeyin. Kimyasal sıçrayarak cildinize veya gözünüze gelebilir. Önce bol suyla seyreltilmesini bekleyin; su hiç akmıyorsa işi bir ustaya bırakın.
- Lavabonun yakınındaki priz, saç kurutma makinesi veya tıraş makinesi gibi elektrikli cihazları uzaklaştırın.
Evde güvenle deneyebileceğiniz yöntemler
Gider süzgecini ve tıpayı temizleyin
Birçok lavaboda tıkanıklık, gider ağzındaki tıpanın altında biriken saç yumağından ibarettir. Tıpayı çıkarabiliyorsanız çıkarıp temizleyin. Pop-up tıpalar genellikle lavabo altındaki bir çubukla bağlıdır; çubuğun somununu gevşeterek tıpayı yukarı çekebilirsiniz. Plastik, dişli gider temizleme çubukları da ağza yakın saç birikintilerini çekip çıkarmak için pratiktir.
Lavabo pompası kullanın
Lavabo pompası, basınç farkıyla tıkacı yerinden oynatır. Etkili olması için:
- Lavabonun taşma deliğini ıslak bir bezle sıkıca kapatın; aksi halde basınç oradan kaçar.
- Pompanın lastik kısmını örtecek kadar lavaboda su bırakın.
- Pompayı gider ağzına tam oturtup birkaç kez kuvvetli ama kontrollü şekilde bastırıp çekin.
- Pompayı kaldırıp suyun akışını kontrol edin, gerekirse işlemi tekrarlayın.
Sifonu söküp temizleyin
Lavabonun altındaki S veya U şeklindeki parça sifondur ve kötü kokunun eve gelmesini engelleyen su haznesini tutar. Plastik sifonlar çoğunlukla elle sökülebilen somunlarla bağlıdır. Altına bir kova koyun, somunları gevşetin, sifonu çıkarın ve içini fırçayla temizleyin. Bazı modellerde altta ayrıca açılabilen bir temizleme kapağı bulunur. Tekrar takarken contaların yerine düzgün oturduğundan emin olun ve somunları aşırı sıkmayın; ardından suyu açıp bağlantılarda sızıntı olup olmadığını kontrol edin.
Sıcak su ve karbonat-sirke yöntemi
Hafif yavaşlamalarda gidere önce bir miktar karbonat, ardından sirke döküp bir süre bekledikten sonra sıcak su ile durulamak birikimi yumuşatmaya yardımcı olabilir. Bu yöntem ciddi tıkanıklıkları açmaz, daha çok bakım amaçlıdır. Kaynar suyu doğrudan plastik gider borularına dökmeyin; bağlantılara zarar verebilir. Sıcak suyla çalışırken yanık riskine dikkat edin.
Kaçınmanız gerekenler
- Kimyasalları karıştırmayın: Farklı gider açıcıları, çamaşır suyunu veya tuz ruhunu birbiriyle ya da sirkeyle birlikte kullanmayın. Tehlikeli gazlar açığa çıkabilir.
- Güçlü kimyasallara güvenmeyin: Sert gider açıcılar eski borulara ve contalara zarar verebilir. Riskleri kimyasal gider açıcıların zararlarını anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.
- Metal tel ile duvar içine zorlamayın: Askı teli gibi sert malzemeler sifonu ve boruyu çizebilir, hatta bağlantıyı yerinden çıkarabilir.
Tıkanıklığı önlemek için alışkanlıklar
Lavabo tıkanıklıklarının büyük bölümü küçük birikimlerin zamanla bir araya gelmesiyle oluşur; bu yüzden birkaç basit alışkanlık sorunun tekrar etmesini büyük ölçüde engeller. Gider ağzına ince gözenekli bir saç tutucu takmak ve bunu düzenli olarak temizlemek en etkili önlemdir. Tıraş sonrası kılları, diş macunu kalıntılarını ve kozmetik ürünleri bol suyla gidere göndermek birikimi azaltır. Yüz maskesi, kil ya da yağ bazlı bakım ürünlerini lavaboya dökmemek, pamuk ve kulak çubuklarını çöpe atmak da önemlidir. Haftada bir kez gidere bir süre ılık su akıtmak, boru çeperlerindeki sabun tabakasının kalınlaşmasını geciktirir. Sifonun alt kapağını belirli aralıklarla açıp temizlemek ise kötü kokuların da önüne geçer. Kireçli suyun olduğu evlerde perlatör ve tıpa gibi parçaların kireçten arındırılması, akışın rahat kalmasına yardımcı olur.
Ne zaman usta çağırmalı?
Sifon temiz olduğu halde su hâlâ akmıyorsa tıkanıklık duvarın içindeki gider hattındadır. Aynı anda banyodaki birden fazla gider yavaşlıyorsa, klozet çekildiğinde lavabodan guruldama sesi geliyorsa ya da lavabodan geri su geliyorsa sorun ortak hatta olabilir. Bu durumlarda spiral makine veya basınçlı su ile yapılan profesyonel lavabo tıkanıklığı açma hem daha güvenli hem de daha kalıcı sonuç verir. Sorun devam ederse bir tesisatçıdan yerinde kontrol isteyin.