Su sayacıyla kaçak testi, evdeki tüm su kullanımını durdurup sayacın hareket edip etmediğini bir süre gözlemleyerek yapılır. Hiçbir musluk açık değilken sayaç dönmeye devam ediyorsa, sayaçtan sonraki tesisatta bir yerde su kaçıyor demektir. Bu test özel bir alet gerektirmez ve gizli kaçak şüphesinde atılacak ilk adımdır.
Sayacınızı tanıyın
Testten önce sayacın nerede olduğunu ve nasıl okunduğunu bilmek gerekir. Apartmanlarda sayaçlar genellikle kat sahanlığındaki dolaplarda, bodrumda ya da bina girişinde toplu halde bulunur; müstakil evlerde ise bahçe girişinde veya duvar dibinde bir kutunun içinde olabilir. Birden fazla sayacın bulunduğu yerlerde hangisinin sizin dairenize ait olduğundan emin olun; sayaç üzerindeki numarayı su faturanızdaki sayaç numarasıyla karşılaştırabilirsiniz.
Mekanik sayaçlarda büyük rakamların yanında, küçük kadranlar ve çoğu modelde yıldız ya da üçgen şeklinde bir kaçak göstergesi bulunur. Bu küçük gösterge, çok az miktarda su geçtiğinde bile döner ve testin en hassas parçasıdır. Kartlı veya dijital sayaçlarda ekranda akış bilgisi ya da anlık tüketim simgesi görünebilir; sayacınızın kullanım bilgilerini su idaresinden veya sayacın üzerindeki açıklamalardan öğrenebilirsiniz.
Adım adım kaçak testi
- Uygun bir zaman seçin: Evde kimsenin su kullanmayacağı bir zaman dilimi belirleyin. Gece yatmadan önce veya evden çıkarken yapılan testler daha güvenilir sonuç verir.
- Tüm kullanım noktalarını kapatın: Musluklar, duş, çamaşır ve bulaşık makinesi, su arıtma cihazı, bahçe sulama sistemi kapalı olsun. Rezervuarların dolmasının bitmesini bekleyin.
- Isıtıcıları kontrol edin: Termosifon veya güneş enerjili ısıtıcının deposu dolarken su çekebilir. Test sırasında dolum yapmadığından emin olun.
- İlk okumayı kaydedin: Sayaçtaki değeri, küçük kadranlar dahil not edin ya da telefonla fotoğrafını çekin. Kaçak göstergesinin konumunu da kaydedin.
- Bekleyin: Kısa süreli gözlem büyük kaçakları gösterir; küçük sızıntıları yakalamak için birkaç saat beklemek daha sağlıklıdır.
- İkinci okumayı yapın: Değeri ve göstergeyi tekrar kontrol edin. Herhangi bir değişim, sayaçtan sonraki hatta su geçtiğini gösterir.
Sonuçlar nasıl yorumlanır?
Sayaç hiç hareket etmiyorsa
Test süresince sayacın tamamen sabit kalması, en azından o an için aktif bir kaçak olmadığını gösterir. Buna rağmen duvarda nem lekesi gibi belirtiler varsa sorun tesisattan değil; çatı, dış cephe, duş teknesi silikonu ya da komşu daireden gelen su olabilir. Bu tür işaretler için su kaçağının erken belirtileri yazımıza göz atabilirsiniz.
Sayaç yavaşça dönüyorsa
Kaçak göstergesinin yavaş ama sürekli hareket etmesi genellikle küçük bir sızıntıya işaret eder. En sık nedenler, sürekli su kaçıran rezervuarlar ve damlayan musluklardır. Önce bunları kontrol edin: rezervuarın içindeki suya birkaç damla gıda boyası damlatıp klozeti kullanmadan bekleyin. Renkli su klozet haznesine geçiyorsa rezervuar iç takımı sızdırıyordur.
Sayaç belirgin şekilde dönüyorsa
Göstergenin hızlıca dönmesi veya rakamların kısa sürede değişmesi, daha büyük bir kaçağın işaretidir. Bu durumda duvar ya da zemin içinde patlamış veya çatlamış bir boru söz konusu olabilir. Hasarın büyümemesi için gerekirse ana vanayı kapatın ve beklemeden destek alın.
Testi ne zaman tekrarlamalı?
Tek bir test her zaman kesin sonuç vermeyebilir. Bazı kaçaklar yalnızca belirli saatlerde, örneğin şebeke basıncının yükseldiği gece saatlerinde ya da sıcak su kullanıldıktan sonra borular genleştiğinde ortaya çıkar. İlk test temiz çıksa bile faturanız yüksek gelmeye devam ediyorsa testi farklı bir gün ve saatte tekrarlayın. Onarım yapıldıktan sonra da aynı testi uygulayarak sorunun gerçekten giderilip giderilmediğini doğrulayabilirsiniz. Birkaç ayda bir yapılan kısa bir kontrol, kaçakları fatura gelmeden fark etmenizi sağlar.
Kaçağın yerini daraltmak için ek kontroller
Sayaç testi kaçağın var olup olmadığını söyler ama yerini göstermez. Evdeki ara muslukları kullanarak bölgeyi daraltabilirsiniz:
- Klozet rezervuarlarının ara musluklarını kapatıp testi tekrarlayın. Sayaç durursa sorun rezervuardadır.
- Termosifon veya güneş enerjili ısıtıcının giriş vanasını kapatıp tekrar deneyin. Sayaç durursa sıcak su tarafında bir kaçak olabilir.
- Lavabo ve evye altındaki ara muslukları tek tek kapatarak hangi hattın etkilendiğini gözlemleyin.
- Bahçe veya teras hattı varsa bu hattın vanasını ayrıca kapatın.
Tüm ara musluklar kapalıyken bile sayaç dönüyorsa kaçak büyük ihtimalle duvar veya zemin içindeki ana dağıtım hattındadır.
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Ortak alanlardaki sayaç dolaplarını açarken komşularınızın sayaçlarına ve vanalarına dokunmayın.
- Sayaç mührüne, kilidine veya bağlantılarına kesinlikle müdahale etmeyin; bu alan su idaresinin sorumluluğundadır.
- Sayacın kendisinden veya sayaç öncesindeki bağlantıdan su sızıyorsa bunu kendiniz onarmaya çalışmak yerine su idaresine bildirin.
- Sayaç dolabında elektrik tesisatı da varsa ıslak elle çalışmayın.
Testin sonucunu faturanızla birlikte değerlendirmek de faydalıdır. Faturalarınızdaki ani yükselişin başka olası nedenlerini su faturası neden yüksek gelir yazımızda ele aldık.
Test olumsuz çıktıysa ne yapmalı?
Rezervuar ve görünür bağlantılarda sorun bulamadığınız halde sayaç dönmeye devam ediyorsa, kaçağın yerini tahmin ederek duvar veya fayans kırmak doğru bir yöntem değildir. Termal kamera, akustik dinleme cihazı ve hat bazında basınç testi gibi yöntemlerle yapılan cihazla su kaçağı tespiti, kaçağın konumunu daraltarak yalnızca gerekli noktanın açılmasına imkân tanır. Testte gördüğünüz değerleri ve fotoğrafları ustaya göstermeniz, tespit sürecini de kolaylaştırır.